H Αλίκη στη χώρα του Vladimir Clavijo

All in the golden afternoon
Full leisurely we glide;
For both our oars, with little skill,
By little arms are plied,
While little hands make vain pretence
Our wanderings to guide. 

Ah, cruel Three! In such an hour,
Beneath such dreamy weather,
To beg a tale of breath too weak
To stir the tiniest feather!
Yet what can one poor voice avail
Against three tongues together?

Imperious Prima flashes forth
Her edict "to begin it":
In gentler tones Secunda hopes
"There will be nonsense in it".
While Tertia inerrupts the tale
Not more than once a minute.

Anon, to sudden silence won,
In fancy they pursue
The dream-child moving through a land
Of wonders wild and new,
If friendly chat with bird or beast- 
And half believe it true.

And ever, as the story drained
The wells of fancy dry,
And faintly strove that weary one
To put the subject by,
"The rest next time-" "It is next time!"
The happy voices cry.

Thus grew the tale of Wonderland:
Thus slowly, one by one, 
Its quaint events were hammered out-
An now the tale is done,
An home we steer, a merry crew,
Beneath the setting sun.


Alice! a childish story take,
And with a gentle hand
Lay it where Childhood's dreams are twined
In Memory's mystic band,
Like pilgrim's wither'd wreath of flowers
Pluck'd in a far-off land.



Φωτογραφίες: Vladimir Clavijo-Telepnev
 Κούκλες: Tatiana Baeva

Χώρες του Ποτέ

Όλα τα παιδιά, εκτός από ένα, μεγαλώνουν

J.M Barrie, Πήτερ Παν 

Όλα τα παιδιά μεγαλώνουν. Και μεγαλωμένα ξεχνούν. Ξεχνούν τις χώρες του Ποτέ που έφτιαξαν όταν ζούσαν περισσότερο με τη φαντασία παρά με οτιδήποτε άλλο. Ασφαλώς, οι χώρες του Ποτέ διαφέρουν αρκετά μεταξύ τους. Άλλες έχουν λίμνες και πουλιά φλαμίνγκο να πετούν από πάνω τους, άλλες έχουν πουλιά φλαμίνγκο και λιμνούλες να πετούν από πάνω τους. 

Κάπως έτσι ξεκινά το παραμύθι του Πήτερ Παν, του παιδιού που δε μεγάλωσε ποτέ...

Η Αλίκη έζησε τη δική της χώρα του Ποτέ ακολουθώντας ένα λαγό που έτρεχε. Αναρωτιέμαι σε τι χώρες μπορεί να μας βγάλουν οι άνθρωποι που ακολουθούμε. Εκείνη χώθηκε στο λαγούμι του λαγού και άρχισε να πέφτει σε απύθμενα βάθη. Γύρω της, ντουλαπίτσες και συρταράκια.

Τη φαντάζομαι, μεγαλωμένη, να έχει ξεχάσει τα πάντα από τη χώρα των θαυμάτων, όπως τη στιγμή που ξυπνά και τινάζει τα τραπουλόχαρτα από το καθαρό της φουστάνι. Να κοιτάζει έκθαμβη τα χρωματιστά έργα που αφηγούνται την ιστορία της και να μην της θυμίζουν τίποτα.

Μια φορά, ο Νταλί της ζωγραφικής συνάντησε την Αλίκη του Λιούις Κάρολ. Η Αλίκη ήπιε το ελιξήριο και άρχισε να μικραίνει, έφαγε το γλυκάκι και άρχισε να μεγαλώνει. Μίκραινε και μεγάλωνε γεμάτη απορία για το φυσιολογικό της όνομα, την ταυτότητα, το μέγεθος και το παρελθόν της. Άγαρμπη και σαστισμένη, ανήμπορη να ελέγξει τα μέλη της, δίνει μια στις μπογιές  του ζωγράφου και οι ακουαρέλες γεμίζουν με τα εκτυφλωτικότερα χρώματα. 

Τα δάκρυα του κοριτσιού ποτίζουν το χαρτί. Τα σχήματα λειαίνουν, οι μορφές και τα πρόσωπα χάνουν τα χαρακτηριστικά τους, ξεχύνονται και  νερουλιάζουν. 

Τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται, όλα αλλάζουν μορφές και μέγεθος. Η Κάμπια, καταπράσινη και νωχελική, ξεπετάγεται από το χαρτί, καπνίζει το τσιγάρο της και πνίγει την Αλίκη στους καπνούς. 

  «Ποιά είσαι του λόγου σου;» είπε η Κάμπια.
Να μια δυσοίωνη αρχή για συζήτηση. Η Αλίκη αποκρίθηκε, κάπως ντροπαλά, «Ούτε και εγώ ξέρω αυτή τη στιγμή κυρία… Έχοντας αλλάξει τόσα μεγέθη μέσα σε μια μέρα, φυσικό είναι να τα έχω χαμένα».
«Καθόλου», είπε η Κάμπια.
«Ίσως η ίδια να μην το έχετε συνειδητοποιήσει ακόμα», είπε η Αλίκη, «αλλά όταν θα υποχρεωθείτε να μεταμορφωθείτε σε χρυσαλλίδα κι ύστερα από αυτό σε πεταλούδα, θαρρώ τότε πως θα νιώσετε αφύσικα λιγάκι, δε νομίζετε κι εσείς;»
«Ούτε κατ’ ιδέαν», είπε η Κάμπια.
«Ίσως ο τρόπος που εσείς βλέπετε τα πράγματα να είναι διαφορετικός», είπε η Αλίκη, «το μόνο που ξέρω είναι ότι εμένα θα μ’ έκανε να αισθάνομαι εντελώς αφύσικα».
«Εσένα!» είπε η Κάμπια με άκρα περιφρόνηση. «Ποιά είσαι εσύ;» πράγμα που ξανάφερε τη συζήτηση από εκεί που είχε ξεκινήσει.

Λούις Κάρολ, Οι περιπέτειες της Αλίκης στη χώρα των θαυμάτων

Κάθε πίνακας του Νταλί είναι και μια διαφορετική χώρα του Ποτέ. Τα ρολόγια ποτέ δε λιώνουν, οι δείκτες ποτέ δε λυγίζουν, το τραπέζι ποτέ δε σέρνεται στο πάτωμα σαν τραπεζομάντηλο, οι ελέφαντες ποτέ δεν φορούν ξυλοπόδαρα, οι άνθρωποι ποτέ δεν έχουν τρύπες.  Ο ζωγράφος είναι άλλο ένα παιδί που δεν μεγάλωσε. Ποτέ. 

 

Στο τσάι πρέπει όλοι να είναι συνεπείς. Ή ώρα είναι έξι ακριβώς. Ο λαγός γιατί βιάζεται; Αφού το ρολόι του δείχνει πάντοτε την ίδια ώρα. Γάτες μιλούν, κάμπιες καπνίζουν, χελώνες παραπονιούνται και γκρινιάζουν, τραπουλόχαρτα υπηρετούν τη βασίλισσα κι εκείνη τους παίρνει τα κεφάλια, αλλά κανένας δεν αποκεφαλίζεται. Ποτέ.

Οι χώρες του Ποτέ μοιάζουν σαν μέλη της ίδιας οικογένειας, κι αν στέκονταν στη σειρά, θα μπορούσες να πεις ότι έχουν την ίδια μύτη. Σ' αυτές τις μαγικές ακτές πάντα τα παιδιά παίζοντας αράζουν στην άμμο τις ελαφριές τους βάρκες. Κι εμείς επίσης ήμασταν εκεί. Μπορούμε ακόμη ν΄ακούσουμε τον ήχο των κυμάτων που σκάνε στην ακτή, αν και δεν θα προσγειωθούμε εκεί ποτέ πια. 

***

J. M Barrie, Πήτερ Παν (μτφρ. Δέσποινα Δετζώρτζη - Καμπάνη), ΑΓΡΑ, Αθήνα 1987

Lewis Carroll, H Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων και μέσα απ' τον καθρέφτη (μτφρ. Παυλίνα Παμπούδη), Printa, Αθήνα 2009

Στην εικονογράφηση έργα του Σαλβαντόρ Νταλί.